Dưới chân núi Hồng Lĩnh, khu vực Động Nỏ thuộc thôn Thượng Phú, xã Hồng Lộc từ nhiều năm nay vẫn được xem là “điểm nóng” cháy rừng. Năm nay, nỗi lo ấy còn lớn hơn. Sau các đợt mưa bão năm 2025, lượng cành khô, cây đổ, lá mục nằm lại trong rừng nhiều hơn mọi năm, nên nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Ông Bùi Trọng Đỉnh - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Hồng Lộc cho biết: Toàn xã có gần 1.247 ha rừng, phần lớn nằm ở vùng nguy cơ cháy cao. Địa phương đã kiện toàn Ban Chỉ đạo Bảo vệ rừng - Phòng cháy, chữa cháy rừng (BVR - PCCCR) với 15 thành viên, thành lập đội xung kích 128 người và tổ trực gác rừng 15 người. Chúng tôi xác định phải làm sớm, làm từ gốc. Xã đã xây dựng phương án PCCCR sát từng khu vực, tăng cường tuyên truyền, phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm và Ban Quản lý rừng phòng hộ Hồng Lĩnh để sẵn sàng ứng phó”.
Không riêng Hồng Lộc, toàn vùng núi Hồng Lĩnh đang ở trong tình trạng báo động cao. Theo Ban Quản lý rừng phòng hộ Hồng Lĩnh, gần như toàn bộ 9.684 ha rừng do đơn vị quản lý đều chịu ảnh hưởng của các cơn bão vào năm ngoái. Trong đó, có tới 4.139 ha bị hư hại từ 30 - 70%, làm lượng thực bì tăng đột biến. Gần 140 km đường băng cản lửa bị xóa, hàng trăm công trình, chòi canh, biển báo, tuyến đường phục vụ bảo vệ rừng bị hư hỏng.
Ông Nguyễn Hải Vân - Phó Trưởng ban Quản lý rừng phòng hộ Hồng Lĩnh cho hay: “Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã khôi phục các công trình phục vụ PCCCR, sửa chữa đường băng cản lửa, chòi canh, biển báo; đồng thời phát dọn thực bì gần 300 ha rừng trọng điểm dễ cháy”.
Các chủ rừng khác trong toàn tỉnh cũng đang tập trung cao độ để BVR hiệu quả nhất. Ông Nguyễn Tiến Dũng – Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ khẳng định: “Công tác PCCCR được đơn vị triển khai sớm trên toàn bộ 44.278 ha rừng và đất lâm nghiệp được giao quản lý, bảo vệ; trong đó ưu tiên những vùng có nguy cơ cao, những nơi từng bị ảnh hưởng lớn bởi gió bão. Đến thời điểm này, chúng tôi đã chủ động được tình hình, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống có thể xảy ra”.
Theo dự báo, năm 2026, nắng nóng ở Hà Tĩnh đến sớm, kéo dài và gay gắt hơn; nền nhiệt cao, độ ẩm thấp, gió tây nam hoạt động mạnh. Trong khi đó, sau bão, lượng vật liệu cháy tồn lưu trong rừng rất lớn nhưng không thể xử lý hết trong thời gian ngắn, nhất là trên lâm phần 42.000 ha bị ảnh hưởng nặng bởi các cơn bão lớn trước đây. Điều đó đồng nghĩa, rừng Hà Tĩnh đang phải đối mặt với nguy cơ “cháy chồng cháy”, đáng lo ngại nhất là địa bàn các huyện cũ như: Kỳ Anh, Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Hương Khê, Hương Sơn…
Từ thực tế ấy, các địa phương, chủ rừng và lực lượng chức năng đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp cấp bách. Tại các khu vực nguy cơ cao, lực lượng kiểm lâm, công an, dân quân và chủ rừng được huy động chốt trực tại cửa rừng, đường mòn, lối mở; nghiêm cấm đốt thực bì, đốt rác, đốt ong gần rừng trong những ngày nắng nóng.
Theo ông Phan Thanh Tùng - Trưởng phòng Bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, nhiệm vụ bảo vệ 359.366 ha rừng và đất lâm nghiệp trong mùa nắng nóng năm nay đang đứng trước rất nhiều khó khăn. Khó nhất là thời tiết cực đoan, khối lượng thực bì sau bão quá lớn, trong khi kinh phí, phương tiện, nhân lực còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc huy động lực lượng ứng cứu theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp vẫn chưa được kiểm chứng thực tế.
Tuy vậy, càng khó khăn càng phải chủ động. Ngay từ tháng 2, Chi cục Kiểm lâm đã tham mưu UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương, chủ rừng xây dựng phương án PCCCR sát thực tế.
“Chúng tôi yêu cầu các địa phương, đơn vị nhận diện rõ từng khu vực nguy hiểm, từng điểm có nguy cơ phát lửa cao để bố trí lực lượng, phương tiện phù hợp. Quan điểm xuyên suốt là lấy phòng ngừa làm chính, phát hiện sớm, xử lý ngay từ đầu, không để cháy nhỏ thành cháy lớn”- ông Phan Thanh Tùng nhấn mạnh.
Mùa nắng nóng mới chỉ bắt đầu, nguy cơ xảy ra cháy luôn hiện hữu trong từng cánh rừng. Từng đường băng cản lửa vẫn đang được mở rộng, những ca trực xuyên trưa, xuyên đêm vẫn được duy trì. Đó là “tường chắn lửa” được dựng lên bằng trách nhiệm, sự chủ động và quyết tâm giữ rừng của cả hệ thống chính trị và người dân Hà Tĩnh.
