Là địa phương miền núi còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao, xã Kỳ Lạc xác định phát triển những mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện tự nhiên, ít vốn đầu tư nhưng có khả năng tạo thu nhập ổn định là một trong những giải pháp quan trọng để giảm nghèo bền vững. Trong đó, nuôi ong lấy mật được địa phương lựa chọn và từng bước xây dựng thành sản phẩm chủ lực.
Gia đình chị Nguyễn Thị Ngà ở thôn Lạc Vinh là một trong những hộ tiêu biểu trong phong trào nuôi ong của xã Kỳ Lạc. Với khu vườn rộng hơn 5 sào, trồng nhiều loại cây, gia đình chị có điều kiện thuận lợi để phát triển nghề nuôi ong.
Năm 2020, từ chương trình giảm nghèo do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh triển khai, gia đình chị được hỗ trợ 10 thùng ong giống. Chị Ngà còn được tập huấn kiến thức, kỹ thuật nuôi ong, đặc biệt là cách nhân đàn.
Tận dụng tốt lợi thế sẵn có, áp dụng những kiến thức được tập huấn vào thực tế, đàn ong của gia đình chị phát triển nhanh, cho sản phẩm ổn định. Đến nay, từ 10 đàn ong ban đầu, gia đình chị đã phát triển lên hơn 50 đàn, mỗi năm thu khoảng 700 kg mật. Sau khi trừ chi phí, nguồn thu từ nuôi ong đạt trên 100 triệu đồng/năm.
Từ một hộ nuôi ong quy mô nhỏ, chị Ngà nay đã trở thành người có nhiều kinh nghiệm trong nghề, nắm khá tường tận kỹ thuật chăm sóc, nhân đàn và khai thác mật.
Theo chị Ngà, thời điểm thuận lợi nhất để khai thác mật là mùa hoa, bắt đầu khoảng từ tháng 3. Nếu thời tiết thuận lợi, nguồn hoa dồi dào, khoảng 10 ngày có thể quay mật một lần. Việc theo dõi đàn ong thường xuyên, nắm được thời điểm ong phát triển mạnh và chủ động nhân đàn là yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất.
Chị Nguyễn Thị Ngà chia sẻ: “Nuôi ong không quá tốn nhiều chi phí, nhưng đòi hỏi người nuôi phải chịu khó theo dõi đàn, nắm được kỹ thuật và đặc điểm thời tiết, nguồn hoa. Khi đã có kinh nghiệm, người nuôi có thể chủ động nhân đàn, khai thác mật đúng thời điểm, nhờ đó mang lại nguồn thu khá ổn định cho gia đình”.
Cũng được hỗ trợ 10 thùng ong giống từ chương trình giảm nghèo của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh, gia đình ông Nguyễn Thái Tuyển ở thôn Lạc Vinh (xã Kỳ Lạc) đã từng bước biến mô hình ban đầu thành sinh kế hiệu quả.
Nhờ chịu khó tìm tòi, học hỏi và tích lũy kinh nghiệm, ông Tuyển ngày càng thành thạo kỹ thuật nuôi ong, đặc biệt là cách nhân đàn. Từ những thùng ong được hỗ trợ, đến nay gia đình ông đã phát triển lên 60 đàn, mỗi năm thu gần 1 tấn mật.
Ông Nguyễn Thái Tuyển cho biết: “Nuôi ong ở Kỳ Lạc có nhiều thuận lợi vì nguồn hoa tự nhiên phong phú. Điều quan trọng là người nuôi phải biết chăm sóc, theo dõi đàn và nắm chắc kỹ thuật nhân đàn. Khi có kinh nghiệm, có thể vừa lấy mật, vừa nhân giống để mở rộng đàn, đồng thời cung cấp giống cho những hộ khác”.
Kỳ Lạc có nhiều tiềm năng để phát triển nghề nuôi ong. Địa hình rừng núi rộng lớn, môi trường sinh thái trong lành, ít chịu tác động của các hoạt động sản xuất công nghiệp tạo điều kiện thuận lợi cho đàn ong phát triển.
Từ những hộ nuôi nhỏ lẻ, đến nay nghề nuôi ong ở Kỳ Lạc đã có bước phát triển đáng kể. Toàn xã hiện có gần 50 hộ nuôi với gần 1.000 đàn ong, mỗi năm cung ứng ra thị trường trên 10 tấn mật ong. Sản phẩm mật ong Kỳ Lạc đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao.
Ông Nguyễn Thế Quỳnh - Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Kỳ Lạc cho biết: “Kỳ Lạc có điều kiện tự nhiên rất phù hợp để phát triển nghề nuôi ong. Địa phương xác định đây là một trong những hướng phát triển kinh tế có nhiều triển vọng, vừa tận dụng được lợi thế sẵn có, vừa tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân mở rộng quy mô, đồng thời chú trọng chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị mật ong Kỳ Lạc”.
Sự kết hợp giữa thiên nhiên ưu đãi, kinh nghiệm và sự cần cù của người dân cùng sự đồng hành của các cấp, ngành đang giúp nghề nuôi ong ở Kỳ Lạc có thêm nền tảng để phát triển. Khi những đàn ong tiếp tục được nhân lên, mật ngọt từ những cánh rừng Kỳ Lạc cũng đang góp phần mở ra hướng đi mới trên hành trình giảm nghèo, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế bền vững.
