Tạo thông suốt, nhịp nhàng từ chuyển đổi số trong hoạt động tòa án

Xác định chuyển đổi số, xây dựng tòa án điện tử là nhiệm vụ trọng tâm của yêu cầu cải cách tư pháp, TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã tăng cường ứng dụng, khai thác hiệu quả phần mềm nội bộ, số hóa hồ sơ vụ án, hồ sơ cán bộ, công chức...

Hiện nay, các bước từ tiếp nhận hồ sơ, tài liệu, chứng cứ đến xét xử, công bố bản án đều được thực hiện theo quy trình khép kín. Bà Nguyễn Thị Hải Thuần - Thư ký Tổ Hành chính Tư pháp (TAND tỉnh) chia sẻ: "Ngay khi tiếp nhận hồ sơ từ Viện KSND tỉnh, chúng tôi sẽ kiểm tra điều kiện thụ lý đầu vào; tiếp đó, nhập vào phần mềm dùng chung của Tòa án (phần mềm quản lý án) rồi trình chánh án hoặc phó chánh án phụ trách để phân công thẩm phán và thư ký giải quyết. Toàn bộ hồ sơ sẽ được chuyển tới thẩm phán, thư ký phục vụ quá trình nghiên cứu và xét xử. Tổ hành chính Tư pháp cũng sẽ xây dựng lịch xét xử".

Sau quá trình xét xử, thẩm phán và thư ký sẽ tiến hành nhập thông tin, nội dung liên quan để đồng bộ với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, đảm bảo tính đồng bộ trên Cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Từ năm 2025 đến nay, TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã thực hiện công khai 2.965 bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật trên Cổng thông tin điện tử Tòa án; góp phần đề cao trách nhiệm của thẩm phán, nâng cao chất lượng xét xử, tạo cơ chế giám sát của Nhân dân đối với hoạt động tư pháp.

Trong khi đó, phần mềm “trợ lý ảo” đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho đội ngũ thẩm phán công tác chuyên môn. Phần mềm này chứa dữ liệu liên quan tới văn bản pháp luật, án lệ, bản án và các tình huống pháp lý thực tiễn, nhờ vậy, trong quá trình giải quyết vụ án, thẩm phán có thể lựa chọn tình tiết, quy định phù hợp, chứng cứ khách quan… để đưa ra phán quyết cuối cùng. Sau 2 năm được đưa vào ứng dụng (từ năm 2024 đến nay), TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã tích cực khai thác và bổ sung tri thức, đóng góp 434 câu hỏi tình huống pháp lý cho “trợ lý ảo”.

Ông Trần Đức Chính – Chánh án TAND khu vực 4 – Hà Tĩnh cho hay: “Ngoài việc hỗ trợ đội ngũ thẩm phán trong quá trình thụ lý, giải quyết án, “trợ lý ảo” giúp chúng tôi thuận tiện kết nối trực tuyến để giao lưu, học hỏi, trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ với đồng nghiệp trên toàn quốc. Trước đây, ví dụ nếu muốn mã hoá bản án khoảng 20 trang, thẩm phán phải nhờ thư ký thực hiện và mất khoảng 1 tiếng. Tuy nhiên, với “trợ lý ảo”, quy trình đọc soát và tải bản án được tự động hóa, giúp việc đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhanh chóng, thuận lợi”.

Trong quá trình thực hiện chuyển đổi số, TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh luôn “lọt top” các đơn vị dẫn đầu cả nước về tổ chức phiên toà trực tuyến. Từ đầu năm 2025 đến nay, TAND hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức xét xử 118 phiên tòa trực tuyến. Ông Trần Khắc Hoàng - Chánh tòa Hình sự (TAND tỉnh) trao đổi: “Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ phiên tòa trực tuyến tại điểm cầu chính và các điểm cầu thành phần được đầu tư, nâng cấp. Việc xét xử trực tuyến mang lại nhiều hiệu quả thiết thực, giúp người dân dễ dàng tiếp cận công lý, đồng thời bảo đảm hoạt động xét xử được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Qua đó, góp phần giảm thiểu chi phí, tiết kiệm thời gian, đảm bảo an toàn cho các thành phần tham gia”.

Ông Bùi Văn Lam – Phó Chánh án TAND tỉnh cho biết: “TAND hai cấp tỉnh đã quán triệt và chỉ đạo thực hiện nghiêm Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; thành lập ban chỉ đạo, tổ giúp việc triển khai ứng dụng CNTT, chuyển đổi số, xây dựng Tòa án điện tử. Bên cạnh đó, triển khai dịch vụ đăng ký trực tuyến cấp sao bản án, quyết định tài liệu trong hồ sơ vụ án, dịch vụ thu, nộp trực tuyến tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án và dịch vụ tống đạt văn bản tố tụng bằng phương tiện điện tử thông qua ứng dụng số quốc gia VNeID... Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư hoàn thiện toàn diện, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật số và bổ sung trang thiết bị, phát triển nguồn nhân lực CNTT đáp ứng yêu cầu xây dựng tòa án điện tử; nâng cao nhận thức và đào tạo kỹ năng cho cán bộ tòa án đáp ứng nhiệm vụ chuyển đổi số”.

​