Liên kết chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả sản xuất
Sau hơn hai năm liên kết sản xuất với Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao, Tổ hợp tác sản xuất dứa Ngân Hà (xã Kỳ Hoa) đã phát triển vùng nguyên liệu với diện tích trên 20 ha.
Ông Trương Xuân Hà - Tổ trưởng Tổ hợp tác sản xuất dứa Ngân Hà cho biết: “Vụ vừa qua, dù giá thị trường thấp (3.000 - 6.000 đồng/kg) nhưng doanh nghiệp vẫn thu mua dứa cho bà con với giá tương đối cao. Vì thế, người dân có đầu ra ổn định, lợi nhuận được đảm bảo. Tổ hợp tác đã có thể làm đầu mối liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân, hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật và tiếp tục mở rộng sản xuất tại các địa phương như Cẩm Lạc, Cẩm Xuyên, Kỳ Xuân,…”.
Tại xã Thượng Đức, hiện nay, gần 6 ha dứa liên kết sản xuất với Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Ninh Bình) đã cho thu hoạch với nhiều tín hiệu tích cực.
Ông Lê Ngọc Lâm (thôn 6, xã Thượng Đức) cho biết: “Giống dứa Cayen chịu hạn tốt, thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt tại địa phương. Cây cho quả đạt trọng lượng trung bình 1,6 -1,8 kg/quả, năng suất có thể đạt trên 60 tấn/ha. Sau khi trừ các khoản chi phí, gia đình dự kiến thu lãi trên 200 triệu đồng/ha”.
Theo ông Nguyễn Thanh Sơn - Chủ tịch UBND xã Thượng Đức, mô hình liên kết trồng dứa với doanh nghiệp bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt, giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, từng bước chuyển từ canh tác nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung.
Thời gian tới, địa phương tiếp tục tuyên truyền, tập huấn để người dân mở rộng diện tích đạt trên 20 ha trong năm 2026, từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với liên kết tiêu thụ bền vững.
Đến nay, Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đã liên kết phát triển 387 ha dứa trên địa bàn tỉnh; trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, sản lượng thu hoạch đạt gần 2.000 tấn.
Với thu nhập bình quân từ 200 - 250 triệu đồng/ha/chu kỳ (cao gấp khoảng 20 lần so với cây keo và 15 lần so với cây sắn), cây dứa đang khẳng định ưu thế về hiệu quả kinh tế, mở ra hướng phát triển sản xuất hàng hóa bền vững trên vùng đất đồi.
Hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu quy mô lớn, bền vững
Là một trong những địa phương đi đầu trong phát triển vùng nguyên liệu dứa của tỉnh, xã Kỳ Hoa đang đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng thêm 20 ha trong thời gian tới.
Ông Dương Tri - Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Hoa cho biết: “Những kết quả bước đầu từ các mô hình liên kết đã cho thấy cây dứa phù hợp với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng của địa phương, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để mở rộng vùng nguyên liệu, địa phương cần thêm các cơ chế hỗ trợ về chi phí làm đất, giống, phân bón; ưu đãi lãi suất vay ngân hàng; chuyển giao khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa sản xuất nhằm giảm chi phí canh tác”.
Cùng với đó, việc nâng cao năng lực sản xuất cho người dân cũng được xem là yếu tố quan trọng trong quá trình mở rộng vùng nguyên liệu dứa. Anh Võ Tiến Hùng (thôn Nam Phong, xã Kỳ Xuân) chia sẻ: “Cây dứa đòi hỏi kỹ thuật canh tác khá cao trong khi khả năng đầu tư thâm canh của nông dân còn hạn chế, chưa có kinh nghiệm trong sản xuất dứa nên cần được hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn quy trình sản xuất và chăm sóc từ phía doanh nghiệp trong giai đoạn đầu”.
Nhằm phát triển vùng dứa quy mô lớn, thời gian qua, tỉnh Hà Tĩnh đã đẩy mạnh xúc tiến, kết nối với các doanh nghiệp chế biến nông sản nhằm xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ bền vững. UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã làm việc với các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực chế biến dứa như Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) và Công ty Cổ phần Nafoods Group.
Theo ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh), qua rà soát bước đầu, toàn tỉnh hiện có khoảng 7.000 ha đất phù hợp để phát triển cây dứa trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trên cơ sở định hướng liên kết sản xuất và chế biến theo chuỗi giá trị của các doanh nghiệp, Sở NN&MT sẽ tiếp tục rà soát quỹ đất, định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từng bước hình thành các vùng chuyên canh dứa tập trung. Mục tiêu đến năm 2030 phát triển trên 3.000 ha dứa gắn với chế biến và tiêu thụ ổn định.
Đồng hành với định hướng này, Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đặt mục tiêu phát triển khoảng 2.000 ha dứa tại Hà Tĩnh giai đoạn 2025 - 2028. Việc mở rộng diện tích sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp với quy hoạch vùng nguyên liệu của tỉnh, gắn với điều kiện đất đai, hạ tầng, trình độ kỹ thuật và năng lực tổ chức sản xuất tại từng địa phương.
Ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao cho biết: “Hiện nay, nhu cầu phát triển vùng dứa nguyên liệu phục vụ chế biến của công ty vẫn còn lớn. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục ký kết hợp đồng liên kết rõ ràng, đúng quy định pháp luật; cung ứng giống đạt tiêu chuẩn, sạch bệnh; hỗ trợ kỹ thuật từ khảo sát vùng trồng, làm đất, trồng mới đến chăm sóc và thu hoạch; cam kết thu mua 100% sản lượng đạt tiêu chuẩn theo hợp đồng để bà con yên tâm phát triển vùng nguyên liệu. Tuy nhiên, người dân, hợp tác xã cũng cần đồng hành, tuân thủ quy trình, duy trì liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp".
