Hàng loạt mỹ phẩm bị thu hồi vẫn “sống khỏe” trên chợ mạng

Ngày 23/4, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế ban hành quyết định phạt Công ty TNHH Thương mại dịch vụ BB Việt Nam 75 triệu đồng vì thiếu hồ sơ thông tin theo quy định, buộc thu hồi và tiêu hủy 37 sản phẩm mỹ phẩm gồm nhiều thương hiệu như Shiseido, Hada Labo...

Cùng việc nộp phạt, công ty này phải rút số tiếp nhận phiếu công bố của toàn bộ lô hàng sai phạm. Danh sách mỹ phẩm bị thu hồi và tiêu hủy đợt này bao gồm kem chống nắng, sữa rửa mặt, kem dưỡng da, dưỡng thể mang nhiều thương hiệu quen thuộc: Anessa, Hatomugi, Rosette, Skin Aqua, Senka, Shiseido, Hada Labo, Aqua Label. Ngoài hình thức phạt tiền, doanh nghiệp vi phạm còn chịu hình phạt bổ sung là đình chỉ tiếp nhận hồ sơ công bố mỹ phẩm mới trong thời hạn 6 tháng, đồng thời phải nghiêm túc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả trong thời gian quy định.

Việc thiếu hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) được cơ quan chức năng xác định là lỗi vi phạm nghiêm trọng, bởi đây là tài liệu căn bản để xác định thành phần, nguồn gốc và mức độ an toàn của sản phẩm trước khi đến tay người dùng. Khi thiếu các hồ sơ này, cơ quan quản lý không thể kiểm soát được chất lượng thực tế, dẫn đến những rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe của khách hàng.

Khảo sát thực tế cho thấy, các sản phẩm nằm trong danh mục bị thu hồi vẫn xuất hiện dày đặc trên “chợ mạng”, bất chấp quyết định từ cơ quan chức năng. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, hàng loạt mặt hàng như tẩy da chết Rosette, nước hoa hồng Dokudami Natural Skin, kem ủ tóc Shiseido Fino Premium Touch… vẫn được rao bán trên nhiều kênh như Hanachi Shop, Shopee, trang Thegioiskinfood của Blue Ocean, hay Shop.rohto của Công ty TNHH Đầu tư Thiên Ân – đối tác phân phối ủy quyền của Công ty TNHH Rohto - Mentholatum Việt Nam...

Đáng chú ý, các sản phẩm này đều được quảng cáo là hàng chính hãng, không kèm bất kỳ cảnh báo nào liên quan đến việc thu hồi, với mức giá phổ biến từ 120.000 - 500.000 đồng mỗi sản phẩm.

Gần đây, tại TP Hồ Chí Minh, Đội Quản lý thị trường số 9 đã kiểm tra một kho hàng tại phường Tăng Nhơn Phú, phát hiện và thu giữ 5.664 chai sữa tắm có xuất xứ từ Pháp, tổng trị giá hơn 283 triệu đồng. Toàn bộ số hàng không có hóa đơn, chứng từ, không có hồ sơ công bố mỹ phẩm; nhãn chỉ bằng tiếng nước ngoài, không có nhãn phụ tiếng Việt. Theo thông tin ban đầu, số hàng này đã được phân phối đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Dù chưa ghi nhận trường hợp cụ thể tại Hà Tĩnh, song thực tế trên cho thấy nguy cơ mỹ phẩm không rõ nguồn gốc xâm nhập thị trường địa phương thông qua các kênh phân phối và môi trường mạng là hoàn toàn hiện hữu, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người tiêu dùng.

Chị Nguyễn Thị Hà (phường Hà Huy Tập) cho biết: “Khi lướt mạng xã hội, thấy mỹ phẩm quen thuộc, giá lại rẻ tôi thường đặt mua bình thường. Nhưng khi đọc thông tin bị thu hồi mà vẫn bán tràn lan, tôi rất hoang mang. Người tiêu dùng như chúng tôi không có cách nào kiểm chứng nên dễ mua phải hàng không đảm bảo”.

Không chỉ người tiêu dùng lo lắng, nhiều cơ sở kinh doanh mỹ phẩm tại Hà Tĩnh cũng gặp khó khăn khi các sản phẩm thuộc diện thu hồi vẫn bị rao bán tràn lan trên “chợ mạng”, với mức giá thấp hơn, tạo áp lực cạnh tranh.

Chị Nguyễn Thị Quỳnh Trâm - Quản lý cửa hàng mỹ phẩm Chanh (phường Thành Sen) cho biết: “Việc các sản phẩm bị thu hồi nhưng vẫn được bán trên mạng với giá rẻ ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của cửa hàng. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn kiên định lựa chọn nguồn hàng có xuất xứ rõ ràng, đầy đủ hóa đơn, chứng từ để khách hàng yên tâm mua sắm. Theo tôi, điều quan trọng là thị trường cần được minh bạch để người tiêu dùng yên tâm, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các cơ sở kinh doanh đúng quy định”.

Theo các chuyên gia da liễu, mỹ phẩm là sản phẩm sử dụng trực tiếp và thường xuyên trên da, do đó việc kiểm soát thành phần và nguồn gốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, với các sản phẩm được rao bán tràn lan trên “chợ mạng”, người tiêu dùng rất khó kiểm chứng thông tin về xuất xứ, hồ sơ công bố hay thành phần thực tế. Những sản phẩm không còn được phép lưu hành, nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài, có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Các chuyên gia khuyến cáo, trước “ma trận” mỹ phẩm trực tuyến, người tiêu dùng cần thận trọng khi lựa chọn sản phẩm, ưu tiên các kênh phân phối chính thống, kiểm tra kỹ tên sản phẩm, số tiếp nhận phiếu công bố và thành phần in trên bao bì; đồng thời cảnh giác với các quảng cáo “hàng xách tay”, “hiệu quả nhanh” nhưng không rõ nguồn gốc. Trường hợp phát hiện sản phẩm thuộc diện thu hồi, cần ngừng sử dụng và liên hệ cơ sở chuyên môn để được tư vấn.

Mỗi người dân cần trở thành một người tiêu dùng thông thái, nói không với hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các doanh nghiệp cần nêu cao đạo đức kinh doanh, xây dựng thương hiệu bằng chất lượng và sự minh bạch.

Đối với các sản phẩm mỹ phẩm vi phạm theo thông báo của Cục Quản lý dược, Sở Y tế Hà Tĩnh đã yêu cầu các cơ sở kinh doanh trên địa bàn khẩn trương rà soát, ngừng kinh doanh và thực hiện thu hồi theo quy định. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh mỹ phẩm trên không gian mạng; phát thông báo rộng rãi đến người dân để nâng cao cảnh giác, tránh sử dụng các sản phẩm thuộc diện thu hồi. Cùng với đó, các cơ sở kinh doanh mỹ phẩm được yêu cầu ký cam kết chấp hành nghiêm quy định pháp luật, chỉ kinh doanh sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ hồ sơ công bố; không buôn bán, phân phối các sản phẩm vi phạm.

Bà Lê Thị Cẩm Thạch – Trưởng phòng Nghiệp vụ dược, Sở Y tế Hà Tĩnh