Nhiều năm qua, ngành công nghiệp Hà Tĩnh có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp FDI trong các lĩnh vực luyện thép, năng lượng, sản xuất vật liệu, công nghiệp chế biến... Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng về vốn đầu tư vẫn tồn tại “khoảng trống” kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong tỉnh.
Bởi vậy, cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh đặt nhiều kỳ vọng về kết nối với doanh nghiệp FDI khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW, ngày 8/6/2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (gọi tắt là Nghị quyết số 10). Nghị quyết xác định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia. Điểm nổi bật của Nghị quyết số 10 là chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu thu hút vốn sang tư duy phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nghị quyết hướng đến lấy chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng, giá trị gia tăng… làm tiêu chí chủ yếu; chuyển dần từ ưu đãi theo đầu vào sang hỗ trợ gắn với kết quả thực hiện cam kết, bao gồm quản trị cả vòng đời dự án và kết nối với doanh nghiệp trong nước. Điều đó đồng nghĩa, doanh nghiệp Việt không còn chỉ là đối tượng hưởng lợi gián tiếp từ các dự án FDI mà được xác định là “mắt xích” quan trọng trong hệ sinh thái sản xuất và chuỗi cung ứng.
Theo ông Bùi Việt Phú - Trưởng phòng Doanh nghiệp và đầu tư, Sở Tài chính: Nghị quyết số 10 tạo ra khuôn khổ phát triển mới, trong đó chất lượng dòng vốn, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết với doanh nghiệp trong nước trở thành những tiêu chí cốt lõi. Nếu trước đây, hiệu quả thu hút FDI chủ yếu được nhìn nhận qua quy mô vốn đăng ký thì nay, trọng tâm đã chuyển sang mức độ lan tỏa công nghệ, năng lực quản trị, khả năng hình thành chuỗi cung ứng và đóng góp lâu dài cho nền kinh tế. Nội dung quan trọng của Nghị quyết số 10 là đưa doanh nghiệp trong nước vào vị trí trung tâm của quá trình liên kết và lan tỏa.
Từ những phân tích trên, ông Phú cho rằng, các điểm mới của Nghị quyết số 10 là cơ sở để doanh nghiệp Hà Tĩnh kỳ vọng có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các doanh nghiệp FDI đang đầu tư trên địa bàn.
Thời gian qua, một số doanh nghiệp trong tỉnh đã cung cấp vật liệu, thiết bị, dịch vụ cho các dự án FDI. Tuy nhiên, phần lớn mới dừng ở các hợp đồng đơn lẻ, giá trị chưa lớn và thiếu sự hợp tác lâu dài về công nghệ hay phát triển sản phẩm.
Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ vận tải Viết Hải (phường Hà Huy Tập) chuyên sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng và đã cung ứng một số sản phẩm cho các doanh nghiệp FDI trong quá trình xây dựng hạ tầng. Tháng 12/2025, công ty ký biên bản hợp tác với Công ty TNHH TBM (Nhật Bản) và Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II nhằm nghiên cứu, phát triển các sản phẩm vật liệu từ carbon.
Ông Trần Văn Viết – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ vận tải Viết Hải cho hay: “Cùng với Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, sự ra đời của Nghị quyết số 10 mở thêm kỳ vọng để doanh nghiệp địa phương tiếp cận những cơ hội hợp tác có chiều sâu với các nhà đầu tư nước ngoài. Chúng tôi mong các chủ trương của nghị quyết sẽ sớm được cụ thể hóa bằng các cơ chế hỗ trợ thiết thực để doanh nghiệp địa phương có thêm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp FDI, tham gia các dự án đầu tư và từng bước trở thành một “mắt xích” trong chuỗi cung ứng”.
Công ty CP Cơ khí công nghiệp Đức Tài (phường Trần Phú) đã sản xuất và cung ứng các chi tiết máy công nghiệp cho Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh. Tuy nhiên, sự hợp tác vẫn còn hạn chế, số lượng đơn hàng chưa nhiều và doanh nghiệp chủ yếu hoạt động độc lập.
“Chúng tôi chưa được chuyển giao công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật hay nâng cao năng lực quản trị từ đối tác nước ngoài. Hà Tĩnh đang đẩy mạnh thu hút dự án FDI quy mô lớn, điều doanh nghiệp địa phương cần không chỉ là cơ hội bán hàng mà còn là cơ chế để được tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, được đào tạo, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghị quyết số 10 nếu được triển khai hiệu quả sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Hà Tĩnh từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của doanh nghiệp FDI, từ đó mở rộng cơ hội hợp tác và phát triển" - ông Nguyễn Hữu Cường, Giám đốc Công ty CP Cơ khí công nghiệp Đức Tài bày tỏ mong muốn.
Đến nay, Hà Tĩnh đã thu hút hơn 70 dự án FDI với tổng vốn đăng ký trên 16,6 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực luyện kim, năng lượng, công nghiệp chế biến, chế tạo và hạ tầng. Dòng vốn FDI đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp, xuất khẩu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.
Tuy nhiên, hiệu ứng lan tỏa tới khu vực doanh nghiệp trong tỉnh vẫn chưa tương xứng với quy mô đầu tư. Theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, chỉ khoảng 6% doanh nghiệp Hà Tĩnh có liên kết với khu vực FDI hoặc tham gia xuất khẩu trực tiếp, gián tiếp thông qua các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo ông Nguyễn Đức Thắng - Phó Giám đốc Sở Tài chính: Thời gian tới, Hà Tĩnh tiếp tục đổi mới chính sách thu hút đầu tư theo hướng chọn lọc, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, tạo giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và có khả năng hình thành mạng lưới liên kết với doanh nghiệp trong tỉnh. Song song với thu hút đầu tư, tỉnh sẽ xây dựng cơ chế kết nối giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa thông qua các chương trình xúc tiến cung - cầu, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu không chỉ là tăng thêm số lượng dự án FDI mà quan trọng hơn, tạo ra những chuỗi liên kết sản xuất có tính bền vững, để doanh nghiệp Hà Tĩnh từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng khu vực và toàn cầu.
