Từng có thời gian dài tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm nuôi chồn hương ở các tỉnh, thành phố trong nước, anh Nguyễn Văn Đức (thôn 10, xã Can Lộc) đã quyết định đầu tư trang trại tại thôn Anh Hùng, xã Thượng Lộc (nay là xã Đồng Lộc).
Sau khi được Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh cấp phép, tháng 10/2019, anh Đức chính thức khởi động mô hình với 100 con chồn sinh sản.
Những ngày đầu, mô hình gặp không ít khó khăn do đặc tính sinh học của chồn hương khá nhạy cảm với môi trường và thức ăn. Tuy nhiên, nhờ kiên trì áp dụng kỹ thuật chăn nuôi, kết hợp với hướng dẫn sát sao từ Hạt Kiểm lâm Can Lộc, vật nuôi dần thích nghi và phát triển ổn định. Đặc biệt, việc được hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, kiểm tra, giám sát định kỳ đã giúp cơ sở của anh Đức hoạt động đúng quy định, tránh rủi ro trong quá trình phát triển mô hình.
Nhận thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, anh Đức tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất. Từ 2 dãy chuồng ban đầu, đến nay trang trại đã phát triển lên 16 dãy chuồng với tổng đàn hơn 2.000 con chồn giống.
Anh Đức cho biết: “Hiện giá con giống dao động từ 8-10 triệu đồng/cặp, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Ngoài ra, chúng tôi còn tạo việc làm cho 10 lao động địa phương với mức lương trung bình mỗi tháng 5 - 10 triệu đồng. Chúng tôi xác định phát triển lâu dài nên sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, đồng thời liên kết với các hộ nuôi để cung cấp con giống, hỗ trợ kinh nghiệm để các hộ dân trong và ngoài tỉnh phát triển kinh tế từ loại chồn hương này; qua đó, từng bước xây dựng chuỗi liên kết chăn nuôi”.
Ông Trần Đình Thắng - Chủ tịch Hội Nông dân xã Đồng Lộc cho biết: "Mô hình nuôi chồn hương của anh Nguyễn Văn Đức là hướng đi hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn tạo việc làm cho lao động nông thôn. Đây cũng là mô hình có tiềm năng nhân rộng, Hội Nông dân xã sẽ phối hợp với lực lượng kiểm lâm tăng cường tuyên truyền, vận động hội viên đầu tư phát triển. Tuy nhiên, do đây là loài động vật hoang dã nên việc nuôi phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là về nguồn gốc con giống, đăng ký nuôi và công tác phòng, chống dịch bệnh. Bên cạnh đó, hội cũng sẽ hỗ trợ về kỹ thuật, kết nối thị trường nhằm giúp người dân yên tâm chăn nuôi, phát triển kinh tế bền vững".
Cũng lựa chọn hướng đi từ việc chăn nuôi động vật hoang dã, mô hình nuôi rắn ráo trâu của anh Trần Đình Luật (thôn 3, xã Cẩm Trung) đang mang lại hiệu quả kinh tế khá, trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình.
Sau khi tìm hiểu kinh nghiệm tại tỉnh Phú Thọ, tháng 3/2021, anh Luật mạnh dạn đầu tư xây dựng chuồng trại, bắt tay khởi nghiệp với quy mô ban đầu khoảng 200 con. Là loại động vật hoang dã thuộc nhóm IIB, mô hình của anh Luật được Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh cấp mã số cơ sở nuôi theo đúng quy định.
Anh Luật chia sẻ: “Đặc tính loài rắn ráo trâu sống ngoài tự nhiên, quen săn mồi sống, vì vậy, giai đoạn đầu tôi rất khó khăn trong việc lựa chọn thức ăn, tạo môi trường sống. Tuy nhiên, khi đã nắm vững kỹ thuật, mô hình bộc lộ nhiều ưu điểm như chi phí chăm sóc thấp, ít tốn công lao động và thị trường tiêu thụ ổn định. Đến nay, đàn vật nuôi đã phát triển lên hơn 2.600 con. Hiện sản phẩm chủ yếu được xuất khẩu qua Trung Quốc, với giá bán thương phẩm dao động từ 450.000 - 550.000 đồng/kg, con giống từ 150.000 - 200.000 đồng/con. Thời gian tới, tôi dự định tiếp tục mở rộng quy mô, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ dân có nhu cầu, nhằm góp phần phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững”.
Không chỉ dừng lại ở những mô hình riêng lẻ, hoạt động nuôi động vật hoang dã tại Hà Tĩnh đang dần đi vào nền nếp nhờ hệ thống quản lý chặt chẽ. Toàn tỉnh hiện có 200 cơ sở nuôi động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm được Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh cấp mã số theo đúng quy định pháp luật.
Các cơ sở nuôi được cơ quan chức năng kiểm tra thường xuyên, đảm bảo đầy đủ điều kiện về chuồng trại, vệ sinh môi trường và an toàn phòng, chống dịch bệnh. Bên cạnh đó, người nuôi cũng có đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của con giống, đồng thời thực hiện việc ghi chép, theo dõi đầy đủ quá trình sinh trưởng và biến động đàn nuôi.
Việc nuôi động vật hoang dã không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho nhiều hộ dân, mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì và phát triển bền vững các loài động vật nguy cấp, quý hiếm.
Ông Nguyễn Cự Duẩn - Trưởng phòng Pháp chế và Điều tra xử lý vi phạm, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh cho biết: “Đơn vị đã và đang đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát và hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình gây nuôi, bảo đảm con giống có nguồn gốc hợp pháp và chuồng trại đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Công tác cấp phép, theo dõi định kỳ và quản lý đàn nuôi được triển khai nghiêm túc, nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng mô hình nuôi để hợp thức hóa động vật khai thác trái phép từ tự nhiên. Qua đó, từng bước hình thành hệ thống quản lý đồng bộ, chặt chẽ từ khâu gây nuôi đến tiêu thụ, góp phần đưa hoạt động chăn nuôi động vật hoang dã trên địa bàn vào nền nếp, đúng quy định pháp luật và hướng tới phát triển bền vững”.
