Sau đợt làm việc thực tế tại Việt Nam vào tháng 3, Đoàn Thanh tra của EC ghi nhận công tác chống khai thác IUU đã đạt nhiều kết quả tích cực, có chuyển biến rõ nét. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động tàu cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần nâng cao tính minh bạch, hợp pháp của nguyên liệu thủy sản trong nước. Tuy nhiên, đoàn cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong công tác theo dõi, kiểm soát, xử lý tàu cá vi phạm; giám sát, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác.
Trên cơ sở các công điện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, hiện nay, Hà Tĩnh đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm khắc phục những nội dung còn tồn tại mà EC khuyến nghị.
Xã Đan Hải hiện có 163 tàu thuyền tham gia khai thác thủy sản và 1 cảng cá chỉ định (cảng cá Xuân Hội). Thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn được triển khai tương đối đồng bộ, bám sát các quy định.
Dù vậy, quá trình thực hiện tại cơ sở vẫn còn một số hạn chế liên quan đến vận hành thiết bị giám sát hành trình, tỷ lệ sử dụng phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) thường xuyên chưa cao, một bộ phận người dân chưa chấp hành nghiêm quy định về đăng ký, đăng kiểm. Trước thực tế đó, địa phương đang tập trung triển khai nhiều giải pháp để sớm khắc phục những tồn tại này.
Ông Trần Nguyên Ngọc - Phó Chủ tịch UBND xã Đan Hải cho biết: “Địa phương đang rà soát, quản lý chặt chẽ tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên; yêu cầu chủ tàu xem xét, thực hiện đầy đủ các thủ tục về đăng ký, đăng kiểm trước khi tham gia khai thác; nâng cao tỷ lệ sử dụng phần mềm eCDT. Cùng với đó, xã tăng cường phối hợp với các cơ quan cấp trên từng bước hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực giám sát sản lượng và xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác tại địa phương”.
Tại cảng cá Cửa Sót, Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ hệ thống phần mềm eCDT, hệ thống giám sát tàu cá nhằm tăng cường quản lý hoạt động nghề cá, đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU.
Việc áp dụng phần mềm eCDT được xác định là một trong những giải pháp then chốt để hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, tạo nền tảng cho nghề cá phát triển bền vững. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có 3.485 lượt tàu xuất cảng, 3.384 lượt tàu cập cảng thực hiện thủ tục trên hệ thống eCDT, với sản lượng thủy sản qua cảng 419 tấn.
Ông Thân Quốc Tế - Phó Giám đốc Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh cho biết: “Đơn vị tiếp tục bố trí nguồn lực, thực hiện đồng bộ việc khai báo, nhập dữ liệu khai thác trên hệ thống eCDT đối với 100% tàu cá ra, vào cảng; giám sát sản lượng làm cơ sở để truy xuất nguồn gốc, cấp giấy xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác (giấy SC) và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác (giấy CC) theo quy định tại tất cả các cảng cá trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, rà soát, đối chiếu, bảo đảm thống nhất số liệu giữa các lực lượng chức năng liên quan, đồng bộ với hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ NN&MT”.
Hiện nay, để tập trung khắc phục tồn tại trong chống khai thác IUU sau đợt thanh tra thứ 5 của EC, Sở NN&MT tiếp tục chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan thành lập tổ công tác liên ngành, tổ chức kiểm tra tại các xã, phường có tàu cá gồm: Cổ Đạm, Đan Hải, Lộc Hà, Thạch Hà, Thiên Cầm, Cẩm Trung, Hải Ninh, Hoành Sơn, Sông Trí và Ban Quản lý các cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh.
Nội dung kiểm tra tập trung vào công tác quản lý tàu cá; việc đăng ký, đăng kiểm, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình; kiểm soát tàu cá ra vào bến, cảng; truy xuất nguồn gốc thủy sản và trực tiếp hướng dẫn tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Ông Nguyễn Trọng Nhật - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở NN&MT) cho biết: “Đơn vị tiếp tục quản lý chặt đội tàu, cập nhật đầy đủ danh sách tàu cá xóa đăng ký, tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU trên hệ thống VMS; tăng cường hướng dẫn các địa phương thông tin, tuyên truyền đến ngư dân ưu tiên đưa các tàu cá từ 6 m trở lên cập cảng cá để bốc dỡ hải sản, tạo thuận lợi cho công tác giám sát sản lượng của toàn tỉnh. Cùng với đó, lực lượng chức năng tăng cường đối khớp số liệu tàu cá ra vào cảng, xuất nhập bến qua các đồn, trạm biên phòng; bảo đảm tàu cá tham gia khai thác thủy sản khi xuất bến phải có xác nhận rời cảng theo đúng quy định. Việc trực vận hành hệ thống giám sát hành trình 24/7 tiếp tục được duy trì để kịp thời khai thác, xử lý dữ liệu, phục vụ quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm”.
Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ tỉnh đến cơ sở, Hà Tĩnh đang nỗ lực khắc phục triệt để những tồn tại trong chống khai thác IUU. Qua đó, góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC, hướng tới phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.
