“Đường ra trận mùa này đẹp lắm” - một hiện thực không thể đảo ngược

(Baohatinh.vn) - Có một thời như thế, không phải trong cổ tích đâu, mà rất thực trên đất nước Việt Nam, một thế hệ đặt Tổ quốc lên trên hết, cao hơn cả sinh mệnh mỗi người. Họ đã sống bằng lý tưởng vô cùng cao cả. Đó là hiện thực vẻ vang, không có gì có thể đảo ngược.

“Hãy nhìn lên lá cờ Tổ quốc, ba mẹ sẽ thấy bóng hình con trong đó”

Trong nhịp sống hối hả hôm nay, không ít bạn trẻ chưa thật hiểu rõ lý tưởng cống hiến của cha ông ngày trước. Thậm chí, đó đây còn xuất hiện thái độ xét lại rất nguy hiểm. Thái độ đó phản ánh hai mặt: một mặt, xa rời thực tiễn chiến đấu hy sinh của cha ông; mặt khác, tạo ra những lý luận sáo rỗng và làm tổn thương biết bao xương máu đã đổ xuống vì tình yêu Tổ quốc thiêng liêng.

11-1564.jpg
Bộ đội hành quân ra chiến trường. Ảnh tư liệu

Giữa những năm tháng đất nước đau thương vì khói lửa chiến tranh, triệu triệu người con đất Việt đã nối nhau lên đường, bỏ lại nỗi nhớ gia đình, quê hương và bao điều dang dở. Cả một thời đại đã sống như thế, bằng lý tưởng cống hiến, hy sinh, đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên chính sự sống của mình. Chính bởi vậy, giữa một đất nước luôn oằn mình trong tang tóc, đau thương nhưng khắp thôn cùng, hẻm núi luôn âm vang bài ca khí thế ra trận.

Hẳn rất nhiều bạn trẻ thời nay không bao giờ hiểu được cả một thế hệ “từ chân lý sinh ra” (Tố Hữu) khi mỗi người là một hoàn cảnh riêng, nhưng đều chung tinh thần đem hết tính mệnh, của cải để bảo vệ Tổ quốc. Bạn trẻ sẽ ít người biết rằng, có những con người cao cả như Chủ tịch TP Hà Nội (bấy giờ là Ủy ban hành chính Hà Nội) Trần Duy Hưng viết thư xin cho 2 con trai nhập ngũ.

Thư ông viết ngày 16/4/1965 (mang số hiệu lưu trữ 135G-65) có đoạn: “Tôi xin gởi tới các đồng chí đơn xin nhập ngũ của 2 con trai tôi, con trai cả là Trần Quốc Ân, 26 tuổi, đảng viên, kỹ sư Tổng cục Địa chất, con trai bé là Trần Thắng Lợi, 16 tuổi, học sinh lớp 9. Các con tôi có khẩn khoản nhiều lần để nói với các đồng chí cho được phục vụ trong hàng ngũ quân đội (…). Vì vậy, tôi rất mong các đồng chí xét đến nguyện vọng tha thiết của các con tôi. Chào quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ!”.

ttxvn-chivien-8361.jpg
Hàng chục vạn người con của Thủ đô đã tình nguyện lên đường chi viện cho chiến trường miền Nam. (Ảnh: Kim Hùng/TTXVN)

Lại có bức thư người chồng là Bùi Thế Soạn (người Kỳ Anh cũ, nay không rõ địa chỉ cụ thể) gửi vợ là Nguyễn Thị Tần vào ngày 17/10/1966, mà tái hiện cả khung cảnh chung của dân tộc: “Cuộc chống Mỹ cứu nước hiện nay còn gặp nhiều gian khổ, xung quanh anh còn có nhiều lớp người, già có, trẻ có, họ đang hăng say với sự nghiệp đó. Họ ra đi cùng với ước hẹn ngày về thăm quê gặp lại người vợ, người yêu, bố mẹ, con cái. Ai cũng mong sum họp sau này. Khi ấy thì không còn bóng đế quốc Mỹ nữa”. Ta càng hiểu một sự thật về đánh đổi: “Dù rằng đời ta thích hoa hồng/ Kẻ thù buộc ta ôm cây súng” (Diệp Minh Tuyền).

Đặc biệt, trong vô vàn người lính ra trận, có người đã để lại bức thư nói hộ lẽ sống của cả một thế hệ đề cao sự hiến dâng cho Tổ quốc. Người chiến sĩ Nguyễn Ngọc Tấn (SN 1950, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị cũ) biên thư gửi mẹ là Nguyễn Thăng vào ngày 21/1/1970: “Con sẽ phải xa gia đình một thời gian khá dài và không biết ngày nào gặp lại ba mẹ, các em! Ngày ấy là ngày thống nhất Tổ quốc! Đời thanh niên là như vậy, đâu có bom rơi, đạn nổ là xông vào, tìm những nụ cười tươi trong tiếng khóc. Trong cuộc chiến đấu sinh tử một mất một còn giữa ta và địch có thể hy sinh, những đồng chí và người bạn của con có thể nằm lại nơi mảnh đất miền Nam vĩnh viễn, đó là điều tất nhiên…”.

Và rồi, người chiến sĩ ấy đã xác định đúng - như triệu triệu người con của đất nước Việt Nam, khi đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường: “Nếu ngày chiến thắng đến mà con không về nữa, thì mong ba mẹ đừng buồn. Hãy nhìn lên lá cờ Tổ quốc, ba mẹ sẽ thấy bóng hình con trong đó”.

Bác bỏ luận điệu xuyên tạc

“Đường ra trận mùa này đẹp lắm”! Có thật đẹp lắm không khi máu xương là quý nhất trên đời? Không, với ông cha, máu xương là quý nhất, nhưng Tổ quốc còn cao cả hơn hết. Bởi vậy, họ sẵn sàng ra trận và chấp nhận có thể ngày mai sẽ không còn mình nữa.

quan-giai-phong-mien-nam-viet-nam-nhan-co-va-menh-lenh-chien-dau-truoc-gio-xuat-kich-tai-cuoc-tong-tien-cong-va-noi-day-tet-mau-than-1968-anh-qdndvn-870x581-7177.jpg
Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nhận cờ và mệnh lệnh chiến đấu trước giờ xuất kích tại cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Ảnh: qdnd.vn

Trong “Lời kêu gọi cả nước tiến lên đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, ngày 3/11/1968, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải nâng cao tinh thần quyết chiến quyết thắng, quyết tâm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hòa bình thống nhất Tổ quốc. Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi”. Người nhận thấy một lẽ tất yếu: “Tổ quốc đang kêu gọi chúng ta hăng hái tiến lên đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược! Đế quốc Mỹ nhất định thua! Nhân dân ta nhất định thắng!”.

Lời của Bác là lời hịch, lời hiệu triệu non sông. “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước” đã được thổi bùng thành ngọn lửa đầy hào hùng trong chiến tranh chống Mỹ. Khi chiến tranh đi qua, tất cả các xã, phường trên cả nước đều có tượng đài liệt sỹ. Vậy mà, mới ra khỏi chiến tranh chưa lâu, có những người cầm bút đã đặt câu hỏi về tính thực tiễn “Đường ra trận mùa này đẹp lắm”. Thật buồn!

Trong bài báo đăng trên báo Quân đội nhân dân điện tử ngày 9/4/2026, nhan đề “Phê phán khuynh hướng sáng tác lệch lạc làm phương hại nền văn học, nghệ thuật cách mạng”, PGS.TS. Nguyễn Thanh Tú đã chỉ rõ hành động xuyên tạc: “Một số “tác giả” lợi dụng văn học để xuyên tạc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta, coi đó không phải là cuộc đấu tranh chống xâm lược mà chỉ là sự xung đột ý thức hệ giữa “cộng sản” và “tư bản”. Có “nhà văn” cho nhân vật nhại câu thơ nổi tiếng (“Đường ra trận mùa này đẹp lắm” của Phạm Tiến Duật). Lại có “nhà phê bình văn học” lèo lái dư luận bằng cái gọi là “nhận định” tư duy văn học cách mạng 1945-1975 là “tư duy cổ tích”, tức là tư duy không có thật…”.

Xe tăng quân giải phóng húc đổ cổng Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975. Ảnh tư liệu.

Xe tăng quân giải phóng húc đổ cổng Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975. Ảnh tư liệu.

Cùng với thực tế của cả dân tộc, cần nhớ, nhà thơ Phạm Tiến Duật đã có 14 năm trong quân ngũ, trong đó có 8 năm gắn bó với Trường Sơn và là “chiến sĩ xuất sắc luôn có mặt ở những nơi bom đạn ác liệt nhất”. Câu thơ “Đường ra trận mùa này đẹp lắm” trong bài thơ “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây” được ông viết vào khoảng năm 1969, 1970. Đó là cách làm thơ “rất lính”, nói đúng hơn là “buột miệng” kể chuyện lính - chuyện “Cùng mắc võng trên rừng Trường Sơn”. Đó là tiếng lòng của ông và khí thế của thế hệ ông với “những binh đoàn nối nhau ra tiền tuyến” hướng về giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Hôm nay “Sài Gòn không còn trận tuyến” (mượn từ dùng của một cuốn sách vừa xuất bản), nhưng những ký ức về ngày trọng đại Giải phóng miền Nam năm 1975 vẫn dội về trên mọi nẻo đường của dân tộc. Không có Sài Gòn tháng Tư năm ấy, không thể có Việt Nam hôm nay. Không có thế hệ sẵn sàng ra trận, chấp nhận hy sinh cả tính mệnh của mình, không thể có Việt Nam tiến bước vào kỷ nguyên mới.

Xin ghi nhớ sâu sắc và khắc tạc vào tim mình những câu thơ bất hủ, hiện thân cho sự đánh đổi vô cùng cao cả: “Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình/ (Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)/ Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?” (Thanh Thảo).

Chủ đề CHIẾN THẮNG 30/4 VÀ QUỐC TẾ LAO ĐỘNG 1/5

Chủ đề QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN

Đọc thêm

[Motion Graphic] Bối cảnh, ý nghĩa lịch sử Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất

[Motion Graphic] Bối cảnh, ý nghĩa lịch sử Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất

Tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (ngày 24/11/1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu quan điểm: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, khẳng định vai trò định hướng của văn hóa đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, phục vụ Nhân dân và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Tỉnh ủy Hà Tĩnh quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV

Tỉnh ủy Hà Tĩnh quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV

 Sáng 4/11, Tỉnh ủy Hà Tĩnh tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến toàn tỉnh học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và các chỉ thị, quy định, kết luận của Trung ương, của tỉnh.
Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH Hà Tĩnh nhấn mạnh trong phát biểu chỉ đạo tại hội nghị học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XIV) và các chỉ thị, quy định, kết luận của Trung ương, của tỉnh.
Ban Bí thư khai trừ Đảng đối với ông Sử Ngọc Anh

Ban Bí thư khai trừ Đảng đối với ông Sử Ngọc Anh

Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng đối với đồng chí Sử Ngọc Anh - nguyên Thành ủy viên, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh.
Nữ bí thư chi bộ trẻ gắn kết lòng dân nơi vùng giáo

Nữ bí thư chi bộ trẻ gắn kết lòng dân nơi vùng giáo

Tại thôn Cường Thịnh với 98% đồng bào Công giáo, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố vững chắc nhờ những việc làm cụ thể của đảng viên, trong đó Bí thư Chi bộ Nguyễn Thị Tuyết Mai là hạt nhân tiêu biểu.
Làm thực chất, đúng phương pháp để Hà Tĩnh có bộ dữ liệu chuẩn và phương án biên chế phù hợp

Làm thực chất, đúng phương pháp để Hà Tĩnh có bộ dữ liệu chuẩn và phương án biên chế phù hợp

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị các đơn vị, địa phương, trước hết là người đứng đầu đề cao trách nhiệm, làm thực chất, đúng phương pháp, đúng tiến độ để Hà Tĩnh có một bộ dữ liệu chuẩn và một phương án biên chế phù hợp với yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.
Tuyên truyền sâu rộng các thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội, đối ngoại của đất nước

Tuyên truyền sâu rộng các thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội, đối ngoại của đất nước

Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị đội ngũ báo cáo viên các cấp tiếp tục tuyên truyền sâu rộng các thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội, đối ngoại của đất nước trong 9 tháng năm 2026 , qua đó, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.
Nâng cao chất lượng tham mưu, giúp việc cho Thường trực Tỉnh ủy, BTV và BCH Đảng bộ tỉnh

Nâng cao chất lượng tham mưu, giúp việc cho Thường trực Tỉnh ủy, BTV và BCH Đảng bộ tỉnh

Sáng 14/10, đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh và đoàn công tác đã đến tặng hoa chúc mừng tập thể cán bộ, nhân viên Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Văn phòng Tỉnh ủy và Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy nhân kỷ niệm Ngày truyền thống các ban Đảng và Văn phòng cấp ủy.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!